Nieuws Cliëntenraad
Het EePeeDee. Weg ermee?!
10/04/11 20:05
Op dinsdag 5 april 2011 heeft de Eerste Kamer over het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) gestemd en besloten het plan te verwerpen. De Senaat wil dat de privacy van de patiënt beter wordt bewaakt en dat het systeem in de regio's in de praktijk wordt opgebouwd.
Geschiedenis Het EPD kent een lange geschiedenis. Veertien jaar geleden begon toenmalig minister Els Borst al met het EPD. Met het dossier kunnen zorgverleners medische gegevens met elkaar delen. Dat zou de kans op medische fouten kleiner moeten maken. Eind 2008 werd door voormalig minister Klink gestart met het systeem waarbij apotheken op het landelijk schakelpunt van het elektronisch patiëntendossier zouden worden aangesloten. Met een publiekscampagne en een brief aan alle inwoners werd Nederland in oktober 2008 geïnformeerd over het systeem. Eind februari 2009 stemde de Tweede Kamer in met de wet die de verplichte aansluiting van zorgverleners op het landelijk elektronisch patiëntendossier regelt. Dit wetsvoorstel werd naar de Eerste Kamer gestuurd en daar werd vervolgens uitgebreid de tijd genomen om naar het voorstel te kijken. De Senaat plaatste vraagtekens bij de betrouwbaarheid van elektronische uitwisseling van patiëntgegevens en de beveiliging van de toegang tot het dossier. Na de vorming van het nieuwe kabinet werd Edith Schippers minister van Volksgezondheid. Zij besloot in januari dat patiënten vanaf het tweede kwartaal van 2011 zelf bepalen welke individuele zorgverleners of zorginstellingen toegang krijgen tot hun EPD. Maar ondanks deze en andere toezeggingen bleef de Eerste Kamer kritisch en sprak een voorkeur uit voor een regionale opzet van het systeem.
Rechten van de Patiënt De rechten van de patiënt in relatie tot het medische dossier zijn opgenomen in verschillende wetten, waaronder de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo). Daarin is bijvoorbeeld het recht op inzage en afschrift, aanvulling, correctie en vernietiging geregeld. Maar niet duidelijk is van wie dat patiëntendossier nu eigenlijk is. Van mij zult u zeggen. Het gaat toch immers over mij? Mis! Wie eigenaar is van de gegevens is niet duidelijk. In de praktijk wordt vaak gesteld dat de hulpverlener c.q. het ziekenhuis eigenaar is, maar dat lijkt eerder zo omdat het historisch zo gegroeid is, dan dat er over is nagedacht.
Ook de beide Kamers hebben zich over dat eigenaarschap niet uitgesproken. Privacy is inderdaad belangrijk, maar belangrijker nog is dat duidelijk wordt dat het uitgangspunt moet zijn dat de patiënt eigenaar is van zijn of haar dossier, mag bepalen wie bij zijn of haar gegevens mag en er ook altijd inzage in heeft. Als dit recht van de patiënt geregeld is, dan maakt het ook de discussie over privacy een stuk eenvoudiger.
Particulier initiatief Nu de politiek er niet uitkomt en er intussen 300 miljoen (!) in het systeem is geïnvesteerd, zonder dat het operationeel is geworden, kan men zich afvragen hoe dit verder moet. Intussen zijn er echter allerlei particuliere initiatieven opgestaan zoals Patient1, waarbij iedereen zijn eigen gratis persoonlijke gezondheidsdossier kan aanmaken en koppelen aan dat van de zorgverleners. Hierbij wisselen dus niet zorgverleners onderling gegevens uit, maar is het de patiënt die bepaalt wat er in komt te staan en wie er bij de gegevens kan. En dat lijkt een gezond uitgangspunt. Laten we hopen dat de Eerste en de Tweede Kamer dat ook inzien en ze er op basis van een aangepast wetsvoorstel toch uitkomen, de investering niet voor niks is geweest en iedereen kan zeggen: Het EePeeDee? Ik ben er blij mee!
Rick van Dijk,
Lid Cliëntenraad LangeLand
Geschiedenis Het EPD kent een lange geschiedenis. Veertien jaar geleden begon toenmalig minister Els Borst al met het EPD. Met het dossier kunnen zorgverleners medische gegevens met elkaar delen. Dat zou de kans op medische fouten kleiner moeten maken. Eind 2008 werd door voormalig minister Klink gestart met het systeem waarbij apotheken op het landelijk schakelpunt van het elektronisch patiëntendossier zouden worden aangesloten. Met een publiekscampagne en een brief aan alle inwoners werd Nederland in oktober 2008 geïnformeerd over het systeem. Eind februari 2009 stemde de Tweede Kamer in met de wet die de verplichte aansluiting van zorgverleners op het landelijk elektronisch patiëntendossier regelt. Dit wetsvoorstel werd naar de Eerste Kamer gestuurd en daar werd vervolgens uitgebreid de tijd genomen om naar het voorstel te kijken. De Senaat plaatste vraagtekens bij de betrouwbaarheid van elektronische uitwisseling van patiëntgegevens en de beveiliging van de toegang tot het dossier. Na de vorming van het nieuwe kabinet werd Edith Schippers minister van Volksgezondheid. Zij besloot in januari dat patiënten vanaf het tweede kwartaal van 2011 zelf bepalen welke individuele zorgverleners of zorginstellingen toegang krijgen tot hun EPD. Maar ondanks deze en andere toezeggingen bleef de Eerste Kamer kritisch en sprak een voorkeur uit voor een regionale opzet van het systeem.
Rechten van de Patiënt De rechten van de patiënt in relatie tot het medische dossier zijn opgenomen in verschillende wetten, waaronder de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo). Daarin is bijvoorbeeld het recht op inzage en afschrift, aanvulling, correctie en vernietiging geregeld. Maar niet duidelijk is van wie dat patiëntendossier nu eigenlijk is. Van mij zult u zeggen. Het gaat toch immers over mij? Mis! Wie eigenaar is van de gegevens is niet duidelijk. In de praktijk wordt vaak gesteld dat de hulpverlener c.q. het ziekenhuis eigenaar is, maar dat lijkt eerder zo omdat het historisch zo gegroeid is, dan dat er over is nagedacht.
Ook de beide Kamers hebben zich over dat eigenaarschap niet uitgesproken. Privacy is inderdaad belangrijk, maar belangrijker nog is dat duidelijk wordt dat het uitgangspunt moet zijn dat de patiënt eigenaar is van zijn of haar dossier, mag bepalen wie bij zijn of haar gegevens mag en er ook altijd inzage in heeft. Als dit recht van de patiënt geregeld is, dan maakt het ook de discussie over privacy een stuk eenvoudiger.
Particulier initiatief Nu de politiek er niet uitkomt en er intussen 300 miljoen (!) in het systeem is geïnvesteerd, zonder dat het operationeel is geworden, kan men zich afvragen hoe dit verder moet. Intussen zijn er echter allerlei particuliere initiatieven opgestaan zoals Patient1, waarbij iedereen zijn eigen gratis persoonlijke gezondheidsdossier kan aanmaken en koppelen aan dat van de zorgverleners. Hierbij wisselen dus niet zorgverleners onderling gegevens uit, maar is het de patiënt die bepaalt wat er in komt te staan en wie er bij de gegevens kan. En dat lijkt een gezond uitgangspunt. Laten we hopen dat de Eerste en de Tweede Kamer dat ook inzien en ze er op basis van een aangepast wetsvoorstel toch uitkomen, de investering niet voor niks is geweest en iedereen kan zeggen: Het EePeeDee? Ik ben er blij mee!
Rick van Dijk,
Lid Cliëntenraad LangeLand
0 Comments
Beter Dichtbij, of liever ‘beter af’?
29/01/11 13:53
Zwaar weer: aan het eind van 2010 verschijnen in de pers diverse meldingen van de situatie waarin het ziekenhuis zich bevindt … overheidskortingen en achterblijven geprognosticeerde groei van patiëntenaantallen nopen tot drastische herbezinning …
In het jaarverslag 2009 rapporteert de Raad van Bestuur nog vol goede moed over de nabije toekomst: ‘In 2009 nam het LangeLand Ziekenhuis een ondernemingsrisico door uit te gaan van een sterke groei van de zorgverlening (…) Daarbij gaan we door met investeren in versterking van de kwaliteit van de zorg, uit interne motivatie en omdat de wensen van onze patiënten en de eisen die externe toezichthouders aan ons stellen steeds hoger worden.’
In het zelfde verslag concludeert de Raad van Bestuur: ’Uiteindelijk is niet de volledig begrote groei voor 2009 gerealiseerd, maar is een substantieel deel van deze groei wel tot stand gekomen. De productie lag in 2009 circa 8% hoger dan in 2008. De omzet steeg met 11% ten opzichte van 2008.’ Nog een citaat van de Raad van Bestuur uit het jaarverslag: ‘Goed ondernemerschap en de hogere kwaliteitseisen dwingen af dat het LangeLand Ziekenhuis zich kritisch moet beraden wat het op langere termijn aan zorgaanbod kan bieden. Niet alles zal binnen de muren van het LangeLand Ziekenhuis beschikbaar kunnen zijn en blijven. In 2010 wordt een portfolio analyse gemaakt die de grondslag zal vormen voor het strategisch beleid van de komende jaren.’
Tja, ’t kan verkeren
Alle nieuwbouwplannen zijn uitgesteld of afgesteld. Geen parkeergarage, geen nieuwbouw voor het ziekenhuis zelf. Gelukkig zijn de poli’s binnen de plannen nieuw opgeleverd. De ‘back office’ zoekt keihard naar besparingen door samenwerking met de ziekenhuizen ‘langs de A 12’. Voor 2011 lukt het misschien niet om alle overheidskortingen en de achterblijvende groei in patiëntenaanwas om te zetten in een sluitende begroting zonder vervelende personele maatregelen. In dat geval moet van een aantal medewerkers gedwongen afscheid genomen worden. Na een periode van gestage groei sinds 2006 is dat een hard gelag, zowel voor de medewerkers, de specialisten als de patiënten.
Hoe nu verder?
Uiteraard staat de Cliëntenraad achter beleid dat zoveel mogelijk bijdraagt aan continuïteit van het zorgaanbod voor de inwoners van Zoetermeer en wijdere omgeving. Maar dan wel met behoud van kwaliteit. In de citaten kunt u al lezen welke wending dit zal nemen.
Maar hoe ‘slecht’ is dit nu eigenlijk? Door de veranderde wetgeving opereren ziekenhuizen als ondernemingen op een vrije markt. Daardoor kunnen specialistische behandelingen waarnaar onvoldoende vraag is niet zonder financieel verlies worden gehandhaafd. Dat is uiteraard geen situatie die lang stand kan houden. Maar er is nog een ander – belangrijker – aspect voor patiënten. Voor behandelingen waarin specialisten – door te weinig vraag naar het oordeel van de Inspectie voor de volksgezondheid en de zorgverzekeraars - te weinig expertise hebben moet worden gezocht naar samenwerkingsverbanden om de kwaliteit te kunnen garanderen. Patiënten hebben daar niet alleen recht op, ze zijn door deze samenwerkingsvormen ook ‘beter af’.
Zo keert de wal het schip. In het belang van de kwaliteit van het medisch handelen steunt de cliëntenraad deze door de nood afgedwongen ontwikkeling in het medisch aanbod. In de kranten staat dan heel dramatisch dat patiënten verder zullen moeten reizen dan voorheen. Als dat er voor een enkele specialistische ingreep op neer komt dat een ziekenhuis binnen het samenwerkingsverband moet worden bezocht, dan kan geen zinnig mens daar bezwaar tegen hebben. Zeker niet als de behandelend arts gewoon in de eigen Zoetermeerse polikliniek de patiënt als vanouds ‘van dichtbij’ begeleidt.
Frans Breumelhof
Voorzitter van de cliëntenraad van het Langeland Ziekenhuis
In het jaarverslag 2009 rapporteert de Raad van Bestuur nog vol goede moed over de nabije toekomst: ‘In 2009 nam het LangeLand Ziekenhuis een ondernemingsrisico door uit te gaan van een sterke groei van de zorgverlening (…) Daarbij gaan we door met investeren in versterking van de kwaliteit van de zorg, uit interne motivatie en omdat de wensen van onze patiënten en de eisen die externe toezichthouders aan ons stellen steeds hoger worden.’
In het zelfde verslag concludeert de Raad van Bestuur: ’Uiteindelijk is niet de volledig begrote groei voor 2009 gerealiseerd, maar is een substantieel deel van deze groei wel tot stand gekomen. De productie lag in 2009 circa 8% hoger dan in 2008. De omzet steeg met 11% ten opzichte van 2008.’ Nog een citaat van de Raad van Bestuur uit het jaarverslag: ‘Goed ondernemerschap en de hogere kwaliteitseisen dwingen af dat het LangeLand Ziekenhuis zich kritisch moet beraden wat het op langere termijn aan zorgaanbod kan bieden. Niet alles zal binnen de muren van het LangeLand Ziekenhuis beschikbaar kunnen zijn en blijven. In 2010 wordt een portfolio analyse gemaakt die de grondslag zal vormen voor het strategisch beleid van de komende jaren.’
Tja, ’t kan verkeren
Alle nieuwbouwplannen zijn uitgesteld of afgesteld. Geen parkeergarage, geen nieuwbouw voor het ziekenhuis zelf. Gelukkig zijn de poli’s binnen de plannen nieuw opgeleverd. De ‘back office’ zoekt keihard naar besparingen door samenwerking met de ziekenhuizen ‘langs de A 12’. Voor 2011 lukt het misschien niet om alle overheidskortingen en de achterblijvende groei in patiëntenaanwas om te zetten in een sluitende begroting zonder vervelende personele maatregelen. In dat geval moet van een aantal medewerkers gedwongen afscheid genomen worden. Na een periode van gestage groei sinds 2006 is dat een hard gelag, zowel voor de medewerkers, de specialisten als de patiënten.
Hoe nu verder?
Uiteraard staat de Cliëntenraad achter beleid dat zoveel mogelijk bijdraagt aan continuïteit van het zorgaanbod voor de inwoners van Zoetermeer en wijdere omgeving. Maar dan wel met behoud van kwaliteit. In de citaten kunt u al lezen welke wending dit zal nemen.
Maar hoe ‘slecht’ is dit nu eigenlijk? Door de veranderde wetgeving opereren ziekenhuizen als ondernemingen op een vrije markt. Daardoor kunnen specialistische behandelingen waarnaar onvoldoende vraag is niet zonder financieel verlies worden gehandhaafd. Dat is uiteraard geen situatie die lang stand kan houden. Maar er is nog een ander – belangrijker – aspect voor patiënten. Voor behandelingen waarin specialisten – door te weinig vraag naar het oordeel van de Inspectie voor de volksgezondheid en de zorgverzekeraars - te weinig expertise hebben moet worden gezocht naar samenwerkingsverbanden om de kwaliteit te kunnen garanderen. Patiënten hebben daar niet alleen recht op, ze zijn door deze samenwerkingsvormen ook ‘beter af’.
Zo keert de wal het schip. In het belang van de kwaliteit van het medisch handelen steunt de cliëntenraad deze door de nood afgedwongen ontwikkeling in het medisch aanbod. In de kranten staat dan heel dramatisch dat patiënten verder zullen moeten reizen dan voorheen. Als dat er voor een enkele specialistische ingreep op neer komt dat een ziekenhuis binnen het samenwerkingsverband moet worden bezocht, dan kan geen zinnig mens daar bezwaar tegen hebben. Zeker niet als de behandelend arts gewoon in de eigen Zoetermeerse polikliniek de patiënt als vanouds ‘van dichtbij’ begeleidt.
Frans Breumelhof
Voorzitter van de cliëntenraad van het Langeland Ziekenhuis